แม้ว่าโครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กจะมีความแข็งแรงทนทานสูง แต่เมื่อผ่านการใช้งานอย่างต่อเนื่องย่อมมีโอกาสเสื่อมสภาพตามกาลเวลาและสิ่งแวดล้อม การบำรุงรักษาและการ ซ่อมโครงสร้าง ซ่อมอาคาร อย่างถูกวิธีจึงมีความสำคัญยิ่งในการยืดอายุการใช้งานให้เต็มสมรรถนะและมั่นใจในความปลอดภัย

3 สาเหตุสำคัญที่ทำให้อาคารเกิดการวิบัติและต้องทำการซ่อมโครงสร้าง

1. 1. การวิบัติเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงประเภทการใช้งานอาคาร (Overweight)
   เกิดจากการเปลี่ยนลักษณะการใช้งานที่เป็นการเพิ่มน้ำหนักบรรทุก (Live Load) ให้กับโครงสร้างเกินกว่าที่ออกแบบไว้ เช่น การเปลี่ยนทาวน์เฮ้าส์พักอาศัยให้เป็นอาคารพาณิชย์หรือคลังเก็บสินค้า ซึ่งส่งผลให้อาคารชำรุดสึกหรอและเสี่ยงต่อการวิบัติ ดังนั้น แนวทางการ ซ่อมโครงสร้าง ซ่อมอาคาร ในกรณีนี้ วิศวกรจะเน้นการออกแบบเพื่อเสริมกำลังการรับน้ำหนัก (Structural Strengthening) ให้ได้ตามเกณฑ์การใช้งานใหม่และปลอดภัยสูงสุด
2. 2. การวิบัติและสูญเสียกำลังเนื่องจากเหตุเพลิงไหม้ (Fire Damage)
   อาคารที่ถูกเพลิงไหม้เป็นเวลานานจะสูญเสียกำลังในการรับน้ำหนักอย่างรุนแรง เนื่องจากคอนกรีตที่ได้รับความร้อนสะสมอย่างต่อเนื่องจะสูญเสียการยึดเกาะ เกิดการกะเทาะหลุดร่อนจนเนื้อเหล็กเสริมภายในสัมผัสความร้อนโดยตรง โดยเฉพาะเมื่อเหล็กเสริมได้รับความร้อนสูงถึง 425°C กำลังของเหล็กจะลดลงอย่างรวดเร็วส่งผลให้โครงสร้างวิบัติทันที การ ซ่อมโครงสร้าง ซ่อมอาคาร หลังเหตุเพลิงไหม้จึงต้องอาศัยการทดสอบเชิงวิศวกรรมเพื่อเสริมความแข็งแรงให้โครงสร้างกลับมาปลอดภัยและมั่นคงดังเดิม
   
   

   ภาพอาคารเกิดเพลิงไหม้ จนได้รับความเสียหายทางโครงสร้าง

   ภาพแสดงเนื้อคอนกรีตเปลี่ยนเป็นสีชมพูเนื่องจากความร้อนสูง

3. 3. โครงสร้างเสื่อมสภาพเนื่องจากสนิมในเหล็กเสริม (Corrosion & Concrete Spalling)
   สนิมเหล็ก (Fe2O3·H2O) เกิดจากปฏิกิริยาเคมีระหว่างธาตุเหล็ก (Fe) ความชื้น และออกซิเจน ซึ่งกัดกร่อนโครงสร้างอย่างช้า ๆ ปัญหาสำคัญคือเมื่อเหล็กกลายเป็นสนิม ขนาดหน้าตัดที่แท้จริงของเหล็กเสริมจะลดลง ทำให้ความสามารถในการรับแรงและการยืดหยุ่น (Stiffness) ลดลงอย่างมาก อีกทั้งปฏิกิริยาสนิมจะเพิ่มปริมาตรให้ตัวเหล็ก ส่งผลให้เกิดแรงดันมหาศาลเบียดดันคอนกรีตรอบ ๆ จนแตกร้าวและระเบิดร่อนออกมา (Spalling) การซ่อมแซมจึงต้องทำโดยการสกัดคอนกรีต ขจัดและหยุดสนิมเหล็ก ก่อนฉาบเสริมกำลังใหม่เพื่อความปลอดภัยระยะยาว
   
   

     
   ภาพแสดงโครงสร้างเสื่อมสภาพจากเหล็กเสริมที่เป็นสนิม คอนกรีตระเบิด และขั้นตอนการแก้ไขทางวิศวกรรม

เมื่อโครงสร้างอาคารเกิดปัญหาคอนกรีตระเบิด (Concrete Spalling) อันเนื่องมาจากเหล็กเสริมภายในเป็นสนิมและขยายตัวดันคอนกรีตหลุดร่อน บริษัท เอ็น.เอส. พลัส เอ็นจิเนียริ่ง จำกัด ดำเนินงานแก้ไขอย่างเป็นระบบตามหลักวิศวกรรมควบคุม โดยมีกระบวนการและขั้นตอนการซ่อมแซมดังต่อไปนี้: